سلاح‌های هوشمند (قسمت چهارم - آخر)

در چند سال اخیر، تلاش‌های زیادی انجام شده تا برای نجات دنیا از "سلاح‌های هوشمند" راهکارهای حقوقی اندیشیده شود. مثلا تعدادی ان‌جی‌او دست به کار شده‌اند از جمله "کمپین مبارزه با ربات‌های قاتل" که از سال 2013 شکل گرفته و تا کنون توانسته‌اند سازمان ملل را متقاعد کنند که برای این مساله نشست‌هایی تشکیل دهد.
شاید بتوان گفت اهمیت این مساله کمتر از گرمایش زمین یا حتی سلاحهای میکروبی نیست، از آنجا که تهدیدی پیچیده و غیر قابل پیش بینی علیه بشریت ایجاد می‌کنند.


در گذشته، بارها اتفاق افتاده که کشورها دور هم جمع ‌شوند و توافقنامه‌های برای ممنوعیت سلاح‌هایی خاص امضا کنند.
مثلا «کنوانسیون سلاح‌های متعارف مشخص» یا CWC، ممنوعیت‌هایی برای دسته‌های خاصی از سلاح‌ها در نظر گرفته شده: سلاح‌های شیمیایی، اتمی و یا بیولوژیک. برخی‌ سلاح‌ها هم کنوانسیون‌های بین‌المللی علیه شکنجه را نقض می‌کنند مثل «سلاح‌های لیزری کور کننده» یا سلاح‌هایی که دشمن را می‌تواند زنده زنده بسوزاند و کشورهایی که از آنها استفاده می‌کنند باید از جامعه‌ی بین‌الملل طرد شوند.


متاسفانه راجع به سلاحهای هوشمند تا کنون هیچ توافق جامعی بدست نیامده، اگرچه بحث‌های زیادی شکل گرفته.


از جمله، "جنبش غیرمتعهدها" یا NAM که متشکل از 120 کشور (غالبا در حال توسعه) است، خواستار ایجاد قوانینی و ممنوعیت‌هایی در این زمینه شده.


در جایی دیگر هم تنها 30 کشور خواستار ممنوعیت کامل این سلاح‌ها شده‌اند، که هیچ کدام از آنها از قدرت‌های نظامی دنیا و یا از کشورهای پیشرو در رباتیک نبودند.‌ آمریکا، چین و روسیه، هر سه مخالف چنین توافقی هستند. چین قانونی پیشنهاد داده که فقط استفاده (و نه توسعه و تولید) این سلاح‌ها را منع می‌کند. این در حالیست که خود چین یکی از پرچم‌داران توسعه‌ی این سلاح‌هاست!


گزارش دیدبان حقوق بشر:
www.hrw.org/report/2020/08/10/stopping-killer-robots/country-positions-banning-fully-autonomous-weapons-and


آمریکا، چین، اسرائیل، کره جنوبی، روسیه و انگلستان از توسعه دهندگان اصلی سلاح‌های هوشمند هستند. این کشورها غالبا استدلال می‌کنند که هدفشان از این کار «بازدارندگی» است. و نمیخواهند از رقیبان خود عقب بمانند. این فناوری همچنین در بیش از سی کشور دنیا استفاده می‌شود، از جمله برخی کشورهای خاورمیانه.


با تمام این اوصاف، بسیار بعید به نظر می‌رسد که قدرت‌های نظامی، در این رقابت تسلیحاتی، کوتاه بیایند و این یعنی آینده‌ی نگران کننده‌ای را در پیش خواهیم داشت، که "رباتهای قاتل" برای دنیا رقم خواهند زد.