سلاح‌های هوشمند (قسمت دوم)

اولا خوب است اشاره کنیم هوشمندی در حوزه ادوات نظامی، چیز خیلی جدیدی نیست. مثلا برخی تانک‌های نظامی مثل مرکاوا (اسراییل) و ابرامز (امریکا)، یک سیستم دفاعی (بنام تروفی Trophy) وجود دارد که خمپاره‌ / آرپی‌جی یا تهدیداتی که به سمت آن می‌آیند را شناسایی، ردیابی و منهدم می‌کند. تمام این مراحل بدون دخالت انسان و حتی قبل از اینکه سرنشین از وجود تهدید باخبر شود، انجام شده است. سیستم‌های مشابهی در ناوهای جنگی هم وجود دارد و دهه‌هاست که استفاده می‌شود.


اما میتوان این گونه سیستم‌های دفاعی را با ترمز خودکار یک اتومبیل پیشرفته مقایسه کرد که عملکردی کم و بیش دفاعی و واکنشی دارند.


منظور از ربات‌های قاتل، سلاح‌هایی است که بطور هوشمند عمل ‌می‌کنند: چیزی که با نام Lethal Autonomous Weapons Systems یا به اختصار LAWs (ترجمه: سامانه‌ی سلاح مرگبار خودکار) می‌شناسیم. چنین ربات یا سامانه‌ای می‌تواند زمینی/هوایی/دریایی یا ... باشد.


خودکار یا تمام-خودکار؟



این یک سوال بسیار مهم است. اگر چه تعریف LAWs شامل تمام سلاح‌هایی می‌شود که از دخالت انسان در آن خبری نیست تا سلاح‌هایی که تایید حمله یا شلیک نهایی با انسان است. اما آن چه جامعه‌ی جهانی از آن وحشت دارد بیشتر دسته‌ی اول است.


اما بیایید ببینیم منظور از هوشمندی در کدام بخش از اجزای این سیستم است:
در واقع قابلیت «هدایت و حرکت» اتوماتیک که بخش مهمی از هوشمندی ربات‌ها را تشکیل می‌دهد دهه‌هاست که در هواپیماها تحت عنوان اتوپایلوت در حال استفاده است. و یا در خودروهای بدون راننده نیز در حال توسعه است. اما شاید دو فرایند «شناسایی هدف» و «شلیک» بیشتر بحث‌برانگیز باشند.


راجع به «شناسایی یا تشخیص» هم فناوری‌های زیادی وجود دارد. مثل تشخیص هواپیمای نظامی/تانک/موشک از روی سیگنال‌های رادیویی، رادار، دوربین و ...



اما تشخیص اهداف پیچیده‌تر قابل بحث است. مثل تشخیص انسان یا از آن پیچیده‌تر تشخیص یک رزمنده (در حال جنگ) از سربازی کسی که زخمی شده (و بطور اخلاقی و قانونی نباید هدف قرار گیرد). با وجود تمام پیشرفت‌های هوش مصنوعی، هنوز این سیستم ها مشکلات زیادی در مواجهه با شرایط جدید و پیش بینی نشده دارند. نمونه‌های این باگ‌ها و مشکلات در خودروهای بدون راننده فراوان است.


و در نهایت موضوع «شلیک» و تصمیم‌گیری نهایی برای «اقدام» بحث‌برانگیزترین بخش ماجراست. با فرض اینکه انتخاب و شناسایی هدف به درستی انجام شده باشد، آیا یک ماشین اجازه‌ی این را دارد تا به انتخاب خودش ماشه را علیه یک انسان بکِشد؟


 


منبع: https://news.cnrs.fr/opinions/a-guide-to-lethal-autonomous-weapons-systems